metropolia - nowe możliwości

7 kwietnia bieżącego roku weszła w życie ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim, oparta o rozwiązania wypracowane i uchwalone już w 2015 roku. Pierwszy raz mamy możliwość stworzenia prawdziwej metropolii, która otrzyma z budżetu państwa dodatkowe pieniądze na rozwój, a jednocześnie zachowa tożsamość tworzących ją miast.

Zgodnie z ustawą, na wniosek samorządów z województwa śląskiego, Rada Ministrów może utworzyć na Śląsku związek metropolitalny, który obejmie obszar gmin zamieszkałych przez co najmniej dwa miliony mieszkańców.

Związek nie będzie kolejną jednostką samorządu terytorialnego, ale formą współpracy gmin, które wspólnie będą wykonywały wybrane zadania. Związek metropolitalny będzie mógł realizować własne inwestycje. W przyszłości związek będzie mógł przejąć również inne zadania przekazane przez gminy tworzące metropolię, a także inne jednostki samorządu terytorialnego i administrację rządową. Oznacza to, że zadania związku metropolitalnego mogą zostać rozszerzone np. o ochronę zdrowia, ekologię, kulturę.

Do ewentualnego przekazania związkowi instytucji lub obiektów należący do gmin konieczne będzie porozumienie władz gminy i metropolii – nie ma możliwości wywłaszczenia jednostki samorządu terytorialnego z jej majątku.

utworzenie

Aby utworzyć związek metropolitalny konieczny jest wniosek Rady Miasta Katowice, do którego załączone będą uchwały rad gmin chcących wspólnie utworzyć metropolię.

W przyszłości związek metropolitalny może zostać powiększona o kolejne gminy, natomiast ustaw nie przewiduje możliwość wystąpienia gminy ze związku.

Ustawa wymaga, aby podjęcie uchwał zostało poprzedzone konsultacjami z mieszkańcami.

Wniosek zostanie zaopiniowany przez Sejmik Województwa Śląskiego i wojewodę.

Rada Ministrów musi rozpatrzyć wniosek i wydać rozporządzenie tworzące związek metropolitalny najpóźniej 30 czerwca. Metropolia formalnie zostanie utworzona 1 lipca, a funkcje jej organów tymczasowo przejmie Prezydent Miasta Katowice, który do czasu pierwszej sesji zgromadzenia i wyboru zarządu związku metropolitalnego będzie pełnił funkcję pełnomocnika odpowiedzialnego za tworzenie związku.

Pierwsza sesja zgromadzenia powinna nastąpić jesienią 2017 roku.

Od 1 stycznia 2018 roku związek metropolitalny rozpocznie wykonywanie zadań i będzie otrzymywał środki na ich realizację.

30 czerwca 2017

Wydanie rozporządzenia przez Radę Ministrów.

1 lipca 2017

Utworzenie związku metropolitalnego.

jesień 2017

Pierwsza sesja zgromadzenia związku metropolitalnego.

zadania

Ustawa nie przewiduje wykonywania przez metropolię zadań związanych z bieżącą obsługą mieszkańców, więc sprawy związane np. z wydawaniem dowodów osobistych, pomocą społeczną – nadal będą w kompetencjach gmin, więc będą załatwiane w tych samych miejscach co obecnie.

organizacja

Władzami metropolii będzie zgromadzenie związku metropolitalnego – składające się z przedstawicieli zrzeszonych gmin – po jednym z każdej gminy oraz pięcioosobowy zarząd związku metropolitalnego –  wybierany przez zgromadzenie. W przeciwieństwie do istniejących związków komunalnych prezydenci miast nie będą mogli być członkami zarządu związku metropolitalnego.

Uchwały zgromadzenia będą podejmowane podwójną większością głosów. Oznacza to, że do podjęcia uchwały konieczne będzie uzyskanie większości ustawowego składu zgromadzenia oraz głosów delegatów, którzy reprezentują gminy, których liczba ludności stanowi większość mieszkańców obszaru związku metropolitalnego.

finansowanie

Na realizację zadań związek otrzyma dodatkowe środki w postaci 5 procent udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych zamieszkujących obszar metropolii.

Ten dodatkowy udział będzie pochodził z tej części dochodów podatkowych, które dotychczas były przekazywane do budżetu państwa. Rocznie będzie to kwota około 250 mln zł. Reszta dochodów związku będzie pochodziła ze składek przekazywanych przez tworzące metropolię gminy.